Ga naar homepage Koninklijk NVVH-Vrouwennetwerk
  • AFDELING BREDA
Breda
Verslagen
VERSLAG VAN DE PRESENTATIE DOOR JOHN LOMMEN 
DD. 11 MAART  OVER STREET ART KUNSTENAAR BANKSY
 
Zelden was er zoveel tumult vooraf aan een lezing.
Oorzaak: het C woord oftewel het Corona-virus wat de samenleving steeds verder in zijn greep begint te houden. Na veel over-en-weer-gebel tussen John en ons bestuur, besloten we de lezing toch door te laten gaan, met het idee dat mensen best hun eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen over wel of niet in een gezelschap te gaan zitten en de opgelegde regels lieten het toen ook nog toe. Buiten dat vonden wij het ondoenlijk om 180 personen op het laatste moment af te bellen.
Zo kwam het dus dat onze gast, John Lommen, voor slechts een handjevol mensen (20) zijn verhaal vertelde over Street Art kunstenaar Banksy.
Voordat hij deze mysterieuze kunstenaar introduceerde, vertelde hij ons eerst wat over de begrippen Street Art en Graffiti.
Street Art (straatkunst)  is een kunstvorm, gerelateerd aan de graffitibeweging. Onder Street Art vallen illegaal of  legaal aangebrachte kunstuitingen aan de openbare weg. Street Art komt voor in de vorm van stickers, sjabloondruk en muurschilderingen. Voor Street Art geldt de originaliteit en de uitdrukkingskracht. Denkt u bijvoorbeeld aan het fenomeen wildbreien, waarbij verkeersborden of bomen aangekleed worden met kleurrijk gebreid textiel. Of aan wildtuinieren (guerilla gardening) waarbij men zonder toestemming stukken onbenutte grond in steden beplant.
In de Graffiti gaat het om het plaatsen van allerlei letters in allerlei gradaties. Het gaat bijvoorbeeld om de naam van de kunstenaar die groot en vaak kleurrijk op een muur of liever nog op bijvoorbeeld een rijdende trein wordt gezet, want dan wordt het door heel veel mensen gezien.
Dan nu de vraag: wie is Banksy? Want ‘Banksy’ is de schuilnaam van de kunstenaar van een hele reeks kunstwerken die ineens kunnen opduiken.
 
Om maar wat te noemen: op een muur of geplaatst tussen de originele collectie van een museum.
De echte naam die achter ‘Banksy’ schuilt is vooralsnog een mysterie. Zeker is dat hij ’s nachts zijn werk doet en daar zijn ook filmpjes van in omloop. Aangezien hij echter altijd gekleed is met jas aan en hoed op, is het niet duidelijk wie deze man is. Men heeft een vermoeden dat het om de 47 jarige Robin Gunninham uit Bristol gaat.  Hij doet er zelf alles aan om zijn naam geheim te houden. Zo geeft hij alleen interviews via de mail.
Dat hij maatschappelijk betrokken is, blijkt uit het feit, dat hij veel geld geeft aan goede doelen.
In samenwerking met Damien Hirst (de man die een doodshoofd maakte geheel versierd met diamanten) stelde hij een kunstwerk ter beschikking om te laten veilen. Het bracht 1.800.000 dollar op. Dat geld kwam ten goede aan de bestrijding van Aids.
Hij wordt gezien als een groot, ludiek kunstenaar. Controversieel, maatschappijkritisch, origineel, humoristisch en invloedrijk. Street Art wordt nu dankzij hem serieus genomen.
Hij werkt met sjablonen. Die sjablonen maakt hij vooraf in zijn atelier, zodat hij eenmaal ter plaatse snel zijn werk kan afmaken. De basis staat dan vrij snel en met nog wat toevoegingen met behulp van spuitbussen maakt hij zijn werk af.
John laat ons diverse voorbeelden zien van zijn werk, zoals bijvoorbeeld van werk wat hij in Londen maakte, waar hij op een gevel kussende politiemannen afgebeeld heeft.
Hij zorgde voor vele stunts, die voor sommigen shockerend overkwamen. In het begin werd ook veel werk van hem vernietigd.
Op de trappen van het Tate Modern schilderde hij: Mind the crap (oftewel: let op de troep) een variant op Mind the Step, wat je te horen krijgt als je de metro in- of uitstapt.
Hij hing dus ook schilderijtjes op tussen de echte, zoals een -door hem aangepaste- Mona Lisa.
Sommige van zijn stukken hingen er gewoon 8 dagen voordat men het doorhad.  In New York zelfs een maand.
 
Hij is tegen grote vleesconsumptie en beeldde dat uit door een vrachtwagen met piepende varkensknuffels door de straten te laten rijden. Mensen reageerden natuurlijk werkelijk geshockeerd.
John toonde ons divers politiek en maatschappijkritisch werk van Banksy. Bijv. een poster voor Greenpeace uit 2001, de enige opdracht die hij voor een ander maakte,  met daarop een gevechtshelikopter met een roze strikje;
Het overbekende napalmmeisje uit 2004, maar dan hand in hand tussen de symbolen van de Verenigde Staten, nl. Mac Donalds en Mickey Mouse, als aanklacht tegen de V.S.
Jezus Christus met gescheiden afvalzakjes in zijn handen. Soldaten met het Peace-teken op de achtergrond en in Bethlehem een met bloemen gooiende soldaat.
En een werk uit 2007: een vredesduif met olijftak maar met een schietschijf op zijn borst. Een kind dat een soldaat fouilleert. Een kind uit waarschijnlijk Bangladesh, dat vlaggetjes zit te maken voor de Olympische Spelen.
Dan vertelt John ons nog over de controverse die Banksy had met ene Robbo.
Robbo is de Koning van de Graffiti in Londen. Hij schroomde er niet voor om het werk van Banksy te vernielen door er zijn werk overheen te schilderen en te signeren met King Robbo. Banksy ging er dan weer overheen met zijn werk en schreef erbij: Fucking Robbo.
Dat ging zo een paar keer over en weer, totdat de gemeente uiteindelijk de hele muur zwart verfde.
Robbo maakte daar weer een grafzerk van. Deze Robbo sterft echter, pas 42 jaar oud.
Of het werk van Banksy een echte Banksy is, kan getoetst worden door middel van een bankbiljet waarop prinses Diana als koningin is afgebeeld. Het biljet wordt door midden gescheurd en er staat een nummer op.
 
De ene helft is voor de administratie van Banksy, de andere helft geldt als bewijs van de eigenaar dat hij een echte Banksy in handen heeft.
Let wel: voor een Banksy kun je soms wel een ton of zelfs 225.000 dollar betalen.
Als actueel werk van Banksy liet John ons werk met vogels zien, waarvan er één wordt weggejaagd.
Dit was een verwijzing naar de UKIP. (The UK Independence Party)
Hij is politiek geëngageerd.  Hij maakte een tekening van de uit Syrië afkomstige Steve Jobs, die met een geldzak op zijn rug werd afgebeeld in de jungle van Calais.
En de E.U.-vlag, waar 1 ster van wordt afgebikt (Brexit).
Dat hij zich zorgen maakt om het milieu laat hij zien met een muurschildering van een jongetje, waarvan het op het eerste gezicht lijkt dat hij sneeuwvlokjes opvangt met zijn mond.
Als je echter over de muur kijkt waarop die schildering is afgebeeld, blijkt het de verbeelding te zijn van uitstoot van afval uit een enorme fabriek.
En u kent vast wel het verbeelden van het Engelse parlement: allemaal apen! En wat ook mooi was: de verbeelding die hij gemaakt heeft van het massatoerisme in Venetië. Hij heeft dat in diverse schilderijen gevat, die bij elkaar gezien een enorm cruiseschip vormen.
Een van de laatste werken van Banksy dateert van Valentijnsdag 2020: een meisje schiet met een katapult een bos rozen omhoog.
Met zijn variatie op Disneyland, genaamd Dismaland, uit hij zijn kritiek op de consumptiemaatschappij. Daarbij gebruikt hij Disneyland als voorbeeld.
Tot slot natuurlijk nog het meisje met de rode ballon. Het werk dat we allemaal wel kennen.
 In 2017 ontstond er grote ontsteltenis tijdens de veiling hiervan, toen het voor 1 miljoen verkochte werk door de shredder (papiervernietiger) werd gehaald. Dit was toch wel de relativering ten top van de kunstenaar, die daar natuurlijk zelf achter zat.     
 
Vooraf moesten de meesten van ons toegeven niet echt gehoord te hebben van deze mysterieuze Banksy, maar daar heeft John Lommen wel verandering in gebracht.
Spijtig voor degenen die het niet gezien hebben, maar er zijn plannen om hem nog eens uit te nodigen, maar dan met een andere lezing.
Ineke Badura
 
 
 
 
 
 
VERSLAG VAN MUSEUMCLUB  I

Op woensdag 5 februari hebben we een bezoek gebracht aan het Textielmuseum te Tilburg. Voor enkele dames was het een eerste kennismaking  met het museum, voor de andere dames waren de 2 exposities een echte verrassing.
Verder  viel ons op dat er het een en het ander  in de oude fabrieksruimte gewijzigd was. Minder kabaal, goede uitleg bij de overgebleven machines. Het is een heel overzichtelijke ruimte geworden en er lopen mensen rond aan wie je uitleg kunt vragen over de weverij, die nog volop in werking is.
De eerste expositie, the Art of Lace, liet zien hoe gerenommeerde ontwerpers allerlei soorten kant verwerken in hun verfijnde creaties. Je kreeg een exclusief kijkje achter de schermen van high Fashion.
Van Beyoncé tot koningin Máxima. Kant is volop in de mode.
De tweede tentoonstelling, Black & White, symboliek in Kunst en Design, liet aan de hand van werken uit de museumcollectie zien hoe eigentijdse kunstenaars en vormgevers die symboliek gebruiken.
Tussendoor een gezellige lunch en tot slot namen we samen nog een drankje vóór wij weer  richting Breda gingen.
AvdE

 
VERSLAG MUSEUMCLUB I 

Rondleiding in de Nieuwe Veste
Het is een prachtig geheel geworden!  De centrale bibliotheek, met veel zithoeken en werkplekken, ademt een oase van rust uit.
De horeca hoek "Bomen" grenst aan de binnentuin met de moerbeibomen, geplant in 1780. Het zijn beschermde monumenten. Die binnentuin is een gedeelte  van de vroegere tuin van Huize Ocrum, het prachtige hofhuis in de Sint Janstraat met zijn rood bakstenen gevel.
Op aanvraag hebben wij met 18 dames een Rondleiding gehad door deze Culturele Markthal. Allereerst hebben we een uitgebreide uiteenzetting gehad over het huidige bibliotheekwezen. Door de automatisering is er enorm veel veranderd en verbeterd.
We mochten alles vragen  en bekijken en overal kregen we uitleg over.
Na de bibliotheek nam iemand anders het over om ons te laten zien wat deze culturele Markthal verder te bieden heeft.
En dat is heel veel.
Naast de horeca hoek zie je het Taalhuis, waar veel op taalgebied geboden wordt, de Makersbase, waar je kunt 3Dprinten. Er is een brede trap die als tribune kan dienen als er een lezing wordt gegeven. Verder heb je beneden het Beeldenatelier, een studio. En er is nog een vertrek te zien in de oude staat van Huize Ocrum.
Boven kwamen we langs de Volksuniversiteit, die hier gevestigd is en mochten we een kijkje nemen in de Concertzaal, de Theaterzaal  en de Balletzaal. De muzieklokalen waren druk bezet, er is van tijd tot tijd veel  actie  in dit imposante gebouw. Wij waren onder de indruk. Jammer genoeg was de expositieruimte op dat moment leeg.
Na ruim 2,5 uur bedankten we David, die onze uitgebreide Rondleiding  verzorgd had en namen afscheid van hem en elkaar met een drankje in
de  "Bomen".        
AvdE
 
 
 
VERSLAG VAN DE LEZING DOOR MILITAIR HISTORICUS JELLE SIMONS DD. 12 FEBRUARI
 
In het kader van de 75e Bevrijdingsdag van het zuiden van Nederland, hadden wij militair historicus Jelle Simons uitgenodigd. Jelle schrijft momenteel een boek over de zg. Liniecrossers, een vrij onbekende groep mensen, die belangrijk werk hebben verricht in de Biesbosch vanaf november 1944 tot de bevrijding in mei 1945.
Jelle is door een kind van een verzetsstrijder uit de omgeving van Sliedrecht geattendeerd op dit fenomeen, wat tot nu toe weinig aandacht had gekregen van de nationale media.
De meeste aandacht ging immers uit naar de Jodenvervolging.
Hoewel P. van den Hoek al een boek over de liniecrossers had geschreven, vond Jelle nog genoeg interessant materiaal om er een 2e boek aan te wijden.
Hij vertelde ons hoe onze toenmalige regering totaal de ernst van de inval door de Duitsers op 10 mei 1945 onderschat had. Nederland wilde vooral neutraal blijven. Toen dat niet mogelijk bleek, is de regering inclusief Koningin Wilhelmina vertrokken naar Londen.
Al snel bleek, dat ook de Geheime Dienst niet goed was voorbereid.  Er waren geen verbindingen en er was een slechte samenwerking.
Ene Henk de Jonge (28-12-1916 – 12-12-2010) beweerde in direct contact met de Here te staan, wat hem te staan kwam op een opname in de psychiatrische Valeriuskliniek in Amsterdam. Eenmaal ontslagen uit de kliniek wist hij met een grote omweg in Londen te geraken waar hij werd gerekruteerd door de Nederlandse Geheime Dienst. Daar krijgt hij een spoedopleiding. Als vertegenwoordiger van de regering zet hij een verzetsorganisatie op, de Groep Albrecht. Albrecht was ook zijn schuilnaam. De bedoeling was dat Henk (Albrecht) inlichtingen zou doorspelen aan de Nederlandse regering in Londen. Wie zat waar (bunkers, kolonels), bombardementen werden ‘besteld’, informatie moest vervoerd worden en rapporten moesten in het Engels vertaald worden.       
 
Ook  werden er inlichtingen verzameld over de Duitse troepen, vliegvelden en wapenopslagplaatsen. De spionagerapporten werden via een zender in de Biesbosch naar het hoofdkwartier in Londen verzonden.
Er werd gewerkt met koeriersters, die per trein en fiets vanuit het hele land de informatie naar het centrale verzendpunt in de Biesbosch brachten. Vanwege de vele bombardementen, treinstakingen, controles en het uit de vaart nemen van veerdiensten, werd dat koerierswerk steeds moeilijker. Daarom werd de zender overgeplaatst naar Rotterdam.
Door het mislukken van Market Garden (Slag om Arnhem 17-25 september 1944) stokte het geallieerd offensief en bleef een groot van Nederland de hele winter van ’44-’45 bezet door de Duitsers.
Het verzet werd echter steeds sterker. Zo ook door de Liniecrossers.
Zij begonnen te opereren vanaf november 1944 met 2 routes door de Biesbosch, genaamd de Militaire Koeriersweg.
Route 1 was van Sliedrecht, Nieuwe Merwede, Amer naar Lage Zwaluwe (15 km) en
Route 2 was van Werkendam, Biesbosch, Amer naar Drimmelen (13 km).
Zij brachten dus militaire berichten, vervoer van instrumenten, vervoer van geallieerde piloten, personen met belangrijke regeringsopdrachten en agenten met geheime zenders over. Verder brachten zij mensen die in het bezette gebied in levensgevaar verkeerden over, maar ook – niet onbelangrijk – vervoerden zij insuline voor mensen  (10- à 15.000 mensen hadden
dit nodig ),die dat anders moesten ontberen, naar bezet gebied.                                                   
Al met al zijn er door 21 personen zo’n 370 crossings uitgevoerd bij maanloze nachten. Zij moesten ook rekening houden met een getijdenverschil van toen nog 1,5 meter!
De liniecrossers waren mensen, die bekend stonden om hun zwijgzaamheid en die de Biesbosch op hun duimpje kenden omdat zij er werkten. 
Henk de Jonge, die ooit het licht zag, maar toch niet zo gek bleek te zijn om de ernst van de oorlog goed in te schatten, is 3 x ter dood veroordeeld en in diverse gevangenissen en concentratiekampen terecht gekomen. In tegenstelling tot vele andere verzetsstrijders, die de oorlog niet overleefden, is Henk de Jonge pas in 2010 overleden. Op 30 augustus 1948 ontving hij o.a. voor zijn verdiensten de Militaire Willemsorde.
Op een vraag uit het publiek hoe een en ander werd gefinancierd, tipte Jelle ons de film ‘Bankier van het Verzet’. Misschien nog eens een idee  om die te gaan bekijken als het slecht weer is.
Jelle vertelde nog heel wat meer losse verhalen, maar het voert te ver om dat allemaal nog te vermelden.
Het was in ieder geval een interessante lezing waarbij ons een ander stukje geschiedenis over de 2e Wereldoorlog werd verteld dat tot nu toe vrij onderbelicht is gebleven.
Ineke Badura
 
 
 
VERSLAG NIEUWJAARSBIJEENKOMST DD. 8 JANUARI 2020
 
We hadden er blijkbaar zin, want 99 leden waren gekomen om elkaar alle goeds toe te wensen voor dit nieuwe jaar. Een gezellige binnenkomst met koffie/thee lekkers in een nog in kerstsfeer versierde "Blaker".
Vorig jaar luisterde het seniorenorkest "de Mollies" onze bijeenkomst op. Dit jaar hadden we hun pianist John Visser  alleen uitgenodigd.

Samen met zanger Jan Goeijers, brachten zij allerlei bekende nummers ten gehore.
De stemming zat er goed in, we mochten/konden meezingen, maar tussendoor ook gezellig met elkaar babbelen.
In de pauze proostten we met een glas prosecco op het nieuwe jaar, vergezeld met een gevarieerde hoeveelheid hapjes door Ineke gemaakt. Applaus hiervoor, het zag er allemaal heel feestelijk uit en smaakte voortreffelijk.
 
Ook na de pauze gingen John en Jan door. De middag werd rond 16.00 uur afgesloten, maar veel dames bleven gezellig zitten en dronken nog een glaasje.
We zijn het jaar goed begonnen!
Netty
 
 

VERSLAG EXCURSIE NAAR HET KRÖLLER MÜLLER MUSEUM IN OTTERLO

Op 29 januari jl. moesten ruim 40 dames vroeg uit de veren. Om 8.15 uur stapten een tiental van hen in de bus bij de Bowling in Breda. Een kwartier later, bij de Poelewei, sloot een grote groep zich aan en reden we, met regelmatig een file, naar Otterlo. We waren op weg naar het Kröller Müller museum.
In de bus werd de groep in tweeën gesplitst omdat we anders met teveel mensen zouden zijn voor een rondleiding in het bijbehorende Jachthuis.
Vanaf de parkeerplaats van de bus moesten we nog een klein stukje lopen en kwamen rond 10.30 uur aan bij het prachtige gebouw dat het museum is.
Daar ging ieder haar eigen weg, alleen of in kleine groepjes. Sommige dames gingen meteen aan de koffie en andere doken het museum in.
 
Er was een prachtige expositie van werk van Vincent van Gogh. Uit alle periodes van zijn leven waren er schilderijen te zien. Maar ook andere geweldige kunstenaars waren te bewonderen. Denk aan Picasso, Monet, Mondriaan, Renoir enz. Ook een schilderij van August Allebé, die onlangs in het Breda’s museum te zien was tijdens de ‘heks van Dongen’ tentoonstelling.
Zoals al in de aankondiging van deze excursie werd gezegd was vooral Helene Kröller-Müller een enthousiaste kunstverzamelaar en zorgde zij voor de schat aan kunstvoorwerpen die hier is te zien.
 
Om half twee vertrok de eerste groep naar het Jachthuis terwijl de andere groep nog kon rond kijken in het museum en/of de beeldentuin (met een pracht aan zeer verschillende beelden) en tijd had om te lunchen.
Een uur later mocht ook de tweede groep het Jachthuis binnen.
 
Het hele Jachthuis is ontworpen door de beroemde architect Berlage.  Het is een totaal Kunstwerk. Niet alleen het gebouw maar ook het hele interieur, de meubels, de tapijten en het servies zijn door hem bedacht.
Berlage huurde personeel in om alles precies te laten maken zoals hij het had ontworpen. Het bijzondere is dat er ook nooit iets aan is veranderd en dat zal ook niet gebeuren.
De glas-in-loodramen met afbeeldingen van St.Hubertus (naar wie Het Jachthuis is vernoemd) zijn het enige dat niet door Berlage is ontworpen omdat Helene zijn ontwerp niet mooi genoeg vond.
Het was goed dat er stoeltjes werden uitgedeeld en het was jammer dat niet iedereen een zitplaats had, want we kregen een zeer gedetailleerde uitleg over de familie, de zaken en het gebouw. Anton Kröller was een zakenman, die na het overlijden van zijn schoonvader, zeggenschap kreeg over het bedrijf en de bezittingen van zijn schoonvader, Handels-en Scheepvaartmaatschappij Müller & Co.
In het huis zagen we de eetkamer, waar vooral diners werden gegeven voor zakenmensen en vrienden, de rookkamer waar de heren na het diner hun sigaren rookten en waar zaken werden gedaan en de salon waar de dames  hun kopjes thee dronken met een chocolaatje. De familie woonde elders. Op het laatst heeft het bejaarde echtpaar er nog kort gewoond.
 
Het was een interessante dag.
Rond half vijf begonnen we aan onze terugreis met nog meer files, maar de sfeer was prima en gelukkig kwamen we weer zonder kleerscheuren aan in Breda. Met dank aan Truus en Gerry die goed voor ons hebben gezorgd.
Voor mij persoonlijk was het leuk om weer nieuwe dames te leren kennen.
Tot een volgende trip.
Hélène Friebel-Versteegen
 
 
 
VERSLAG VAN DE KERSTVIERING DD.  11  DECEMBER

Maar liefst 107 dames kwamen feestelijk gekleed naar onze kerstviering in het Amrath Hotel Brabant waar ze werden verwelkomd met koffie en kerststaaf.

Voor deze dag waren de heren van 5 Beaufort uitgenodigd een groep van 6 enthousiaste mannen, die elkaar bij een groot koor leerden kennen. Zij vonden dat veel liedjes beter tot hun recht zouden komen als ze in klein verband worden gezongen en zo ontstond 5   Beaufort. Onder leiding van Arend van Beelen brachten zij hun speciale kerstrepertoire, waar zij elke jaar menige kerstviering mee opluisteren. Met 4 zangers en als begeleiding diverse instrumenten zongen zij bekende en minder bekende kerstliederen en brachten ons zo in kerststemming.
 
Met tussendoor een pauze om de kelen te smeren en de uitslag van de onze traditionele loterij bekend te maken, hadden we deze feestelijke bijeenkomst uitgezocht, waar altijd veel leden  aanwezig zijn, om extra aandacht te besteden aan 2 van onze leden om hen te bedanken voor hun jarenlange inzet voor de bridgeclub.
Corry van Hooff en Carla van der Kolk hebben het regelen en rekenen overgedragen aan Christianne Kooi en Ria de Brouwer. Voor Corry waren er bloemen en applaus. Carla werd later thuis bezocht met bloemen, omdat zij vanwege gehoorproblemen geen drukke bijeenkomsten kan bijwonen.

En… toen werd het tijd voor het feestelijk buffet. Bij binnenkomen in het restaurant werden we eerst verrast door de attentie bij het bord. Een hyacintbol in glas, waar we nog lang plezier van hebben. Onze dank aan de gastvrouwen, die het voor elkaar krijgen om elk jaar voor een klein prijsje iets leuks te vinden.
 
Een koud, warm en dessertbuffet was weer met veel zorg door de keuken bereid. Mijn verzoek om niet met teveel tegelijk langs de tafels te lopen werd gerespecteerd. Tafel voor tafel werd uitgenodigd en zo verliep het rustig. Mijn dank daarvoor.
Kortom ik denk dat we kunnen spreken van een geslaagde kerstviering.
Netty
 
 
 
VERSLAG VAN DE LEZING "12 WERELDVROUWEN"
DD. 13 NOVEMBER DOOR ROB VAN ECK
 
Vrouwen die de geschiedenis hebben beïnvloed. Zij hebben de wereld een klein stukje veranderd, en zijn in hun tijd bepalend geweest voor die verandering.          
Ik ga er bij sommige vrouwen uitgebreider op in en bij sommige minder, omdat zij m.i. meer of minder betekenis hebben gehad op onze huidige samenleving.
Wel in volgorde die Rob voor ons in gedachte had. 
 
Hildegard von Bingen 1098-1179. 
Zij was een zeer veelzijdige vrouw. Onze afdeling heeft in het verleden al een spreker gehad die de hele lezing aan haar heeft gewijd!
Als 15-jarige al naar een klooster gestuurd. Voor haar tijd revolutionair bezig als o.a. kruidenmengster en componiste. Zij heeft een “Ave Maria “gecomponeerd dat nog steeds uitgevoerd wordt.
 
Jeanne d ‘Arc 1412-1431.  Zij werd een legende.
Een boerenmeisje dat zich al op 12-jarige leeftijd mengde in de strijd van de 100-jarige oorlog tussen Engeland en Frankrijk. Op 30 mei 1431 is haar leven op  de brandstapel beëindigd.
Zij werd in Rome in 1920 heilig verklaard.

Marie Curie 1867-1934.  Meer een vrouw van onze tijd. Als 16-jarige hoogbegaafde leerling, mocht zij niet studeren omdat zij een vrouw was. Zij is toen ondergronds gaan studeren. Is in natuurkunde en scheikunde afgestudeerd als beste leerling.
Zij heeft 2x de Nobelprijs ontvangen voor haar onderzoek naar plutonium.
Op 66 jarige leeftijd gestorven aan radioactieve straling. Haar as was ook hoog radioactief!
 
Aletta Jacobs 1854-1929.  De eerste Nederlandse vrouw die afstudeerde als arts en de eerste vrouw die promoveerde.
Even vertaald naar deze tijd; er studeren nu meer vrouwen af als arts dan mannen!
Zij was ook heel bepalend in de strijd voor het "vrouwen kiesrecht". En vooral een groot voorbeeld voor waar de vrouwen in de huidige samenleving voor staan.
Zij wordt ook wel genoemd: "de moeder van het feminisme".
 
Rosa Parks 1913-2005.  Amerikaans burgerrechtenactiviste. Vooral bekend geworden door haar verzetsdaad in 1955. Zij stond haar plaats in de bus niet af aan een blanke! Daarmee vond de omwenteling plaats. Hoewel officieel de rassenscheiding al in1865 was afgeschaft. Zij gaat samen met haar man werken voor de democratische partij. Ook dominee Martin Luther King sloot zich bij hun aan en zo zijn uiteindelijk de rassenscheidingswetten afgeschaft in Amerika.
 
Vàndana Shivà 1952-….  Zij is onderzoeker en natuurwetenschapper. Ze is een invloedrijk activiste en veelgevraagd spreekster op het gebied van genetische manipulatie. Wij hebben nog weinig van haar gehoord, maar in kringen van genetische manipulatie van gewassen is zij heel bekend. In Nederland zijn wij vóór genetische manipulatie en toen zij op de universiteit van Wageningen haar pleidooi gaf begon zij met de woorden: "Ik sta hier in het hol van de leeuw".
Moeder Teresa een moderne Heilige 1910-1997.
Zij zette zich in voor de allerarmsten o.a. in de sloppenwijken van Calcutta in India. Zij heeft een nieuwe kloosterorde opgericht. Dat zij een "wereldster" aan het worden was, werd niet altijd in dank afgenomen door de Katholieke Kerk.           
Toch is zij na haar dood  door diezelfde kerk Heilig verklaard. In 1979 krijgt zij ook nog de Nobelprijs.
 
Florence Nightingale 1820-1910.  Zij is het symbool voor het beroep van verpleegkundige geworden. Zij was afkomstig van een rijke familie uit Italië. Zij heeft slachtoffers uit de oorlog verpleegd die onder erbarmelijke omstandigheden leefden.
Terug uit de oorlog heeft zij in 1859 het handboek voor verpleegkunde geschreven. Dit schrijven is in de hedendaagse verpleegkunde nog steeds een richtlijn.
Rob heeft ons nog kennis laten maken met 3 religieuze dames uit de 17e eeuw, zij zijn nauwelijks bekend (de namen zal ik u besparen). Maar zij verbluften de door mannen gedomineerde samenleving.
 
Berthe Morisot 1841-1895.  Zij was kunstenares en impressionist in een wereld die ook alleen door mannen werd beheerst. Zij heeft les gehad van Edouard Manet en was de eerste vrouw die in "Le Salon de Paris" heeft geëxposeerd.

Cleopatra 69-30 BC. Zij werd als laatste vrouw besproken. Zij heeft de Grote Egyptische cultuur om zeep gebracht. Vele films en toneelstukken zijn er in de loop der geschiedenis van haar gemaakt. Maar de laatste jaren wordt er meer onderzoek naar haar gedaan en blijkt zij toch veel interessanter te zijn dan eerder werd aangenomen.
Of al deze vrouwen de wereld ook echt hebben veranderd ??? Natuurlijk hebben zij wel enige invloed gehad in hun tijd, maar ik denk dat wij dat niet te veel moeten overschatten. De tijd was er nog niet rijp voor en dat merken wij nu ook in deze tijd. Vrouwen laten zich zien op alle wetenschapsgebieden. De wereld is niet alleen meer afhankelijk van mannen. Het was een zeer interessante lezing alles verduidelijkt met beelden en filmpjes. .                                                                 
Ida Clarijs
 

 
VERSLAG VAN DE EXCURSIE NAAR WERKENDAM EN CULEMBORG DD. 27 NOVEMBER
 
Voor de laatste excursie van 2019 gingen we naar het Biesbosch museum in Werkendam en het Elisabeth Weeshuismuseum in Culemborg.
Aangekomen in het Biesbosch museum was er voor iedereen koffie met gebak.
Wat een mooie grote ruimte, plaats genoeg voor alle 47 dames en 1 heer. Deze dag was Ben van de Goorbergh, echtgenoot van ons lid Nell mee. Hij gaat voor de  Heemkundekring excursies verzorgen en wilde eens kijken hoe zo’n dag verloopt. Je was van harte welkom Ben!
 
We kregen eerst een film te zien over hoe de Biesbosch ontstaan is.
De Biesbosch is door mensen gemaakt. Het is natuur met een voor Nederland belangrijke cultuurhistorie: hier hebben mensen gevochten tegen het water, polders gemaakt, de natuur naar hun hand gezet met een heel eigen griend- en rietcultuur, maar ook weer ontpolderd en teruggegeven aan de natuur. Onvoorstelbaar hoe de mannen daar vroeger moesten werken.
In het museum werd alles met voorwerpen en foto’s nog eens uitgelegd. Het is een heel mooi museum en heel ruim opgezet.
 
Na de lunch gingen we op weg naar Culemborg, met het verkeer liep het allemaal wel goed. Even oponthoud bij Gorinchem maar daarna ging het prima. In Culemborg aangekomen ging het niet meer vanzelf. Door omleidingen en afsluitingen moesten we verder van het museum uit de bus stappen. Daar was niet iedereen blij mee.
 
Maar aangekomen bij het Weeshuis museum werden we verrast door de aanwezigheid van Sinterklaas en zette een van onze leden spontaan een sinterklaas lied in. Uit volle borst werd er "Zie ginds komt de stoomboot" gezongen en Sinterklaas ging er heel enthousiast zwaaiend op in.
Eigenlijk was het er wel erg druk met heel veel kleine kinderen, die voor de goedheiligman kwamen. Maar ze bleven in het restaurant en wij konden rustig het museum bekijken.
 

Het Elisabeth Weeshuis is in 1560 gesticht door de kinderloze vrouwe Elisabeth, gravin van Culemborg. Zij liet na haar dood in 1555 een groot deel van haar vermogen na aan de armen van de stad en onder meer dit weeshuis werd er mee bekostigd.
In 1952 verliet de laatste wees het huis en kreeg het tijdelijke andere bestemmingen.
Van buiten ziet het gebouw er vrijwel nog net zo uit als het in 1560 geopend werd.
Van binnen is het regelmatig aangepast aan de eisen van de tijd. Na de renovatie van 2012-2014 vestigde zich er o.a. het weeshuismuseum in.
Er zijn veel trapjes en opstapjes. Voor sommige dames een onoverkomelijk probleem. Jammer want er was veel te zien over hoe het vroeger ging met de weeskinderen.
 
Om half vijf vertrokken we weer richting Breda waar we om kwart over zes weer aankwamen. Het was weer een geslaagde dag.
Truus v.d. Hazelkamp
 
 
 
 
VERSLAG VAN DE LEZING DOOR CONNY BIESHEUVEL DD. 9 ‚ÄčOKTOBER
Verklaring voor- en achternamen
 
Conny Biesheuvel gaf ons een inzicht naar het ontstaan van onze voor- en achternamen en deed dat in de vorm van een quiz. Ze stelde teams samen en het team met de meeste juiste antwoorden kon een verrassing verwachten.
Tot het jaar 1100 hadden mensen alleen voornamen. Toen de handel ontstond, moesten bazen hun knechten gaan uitbetalen. Omdat velen dezelfde voornaam hadden, was het voor de baas erg verwarrend om de juiste persoon te betalen.
In kleine gemeenschappen was het normaal om als meisje de naam van de moeder te krijgen en als jongen de naam van de vader. Om een verschil tussen hem en haar aan te geven heette men dan bijvoorbeeld Jan van Jan, dus zoon van Jan, Jans zoon, Jansz. (het latere Jansen). Daar waar meer mensen bij elkaar wonen is het handig om iets aan Jan toe te voegen.
Er zijn immers meer mannen die Jan heten.
In het begin van de 19e eeuw verplichtte Napoleon iedereen om een achternaam te dragen. Als je er nog geen had, werd er een achternaam voor je verzonnen.
Die verzonnen achternamen sloegen op je beroep, (de Smid, Backer, Wever, Bouwman), je woonplaats, (van Delden, van Bennekom) je uiterlijk (de Kale, de Kromme, de Korte), of karakter (Kwaadsteniet), of waar je vandaan kwam bv. van een boerderij of omgeving (vd. Berg, Water, Zandberg, Molen)
Sommige namen zijn Germaans, een oude taal waaruit het Nederlands (en het Duits en het Zweeds etc.) ontstaan is.
 
Diverse van die namen zijn nog steeds herkenbaar: Karel lijkt op kerel en het woord koen kennen we ook nog steeds.
Andere namen en woorden zijn zo veranderd dat je een voornamenboek nodig hebt om de relatie te achterhalen. Zo is de Germaanse naam Bernhard een samenstelling van bern en hard. Het element ‘bern’ heeft zich ontwikkeld tot de vorm beer en het element ‘hard’ heeft de betekenis van ‘sterk, dapper’ in de loop van de tijd verloren. Je ziet dus vorm- en betekenisverandering optreden in de geschiedenis van een naam.
Naast Germaanse namen komen veel voornamen uit het Hebreeuws, Grieks en Latijn. Het zijn dan ook namen die samen met het christendom hier zijn ingevoerd. Vooral heiligen zijn erg belangrijk geweest voor de populariteit van een naam. Naast oorspronkelijke vormen als Johannes, Maria, Petrus en Margaretha komen Nederlandse vormen voor: Jan, Miep, Pieter, Greetje.
Ook de namen die tegenwoordig veel gegeven worden, zijn vaak verbonden met het christendom. Zo vinden we nogal wat namen uit het Oude Testament onder de populaire namen van dit moment, zoals Eva, Naomi, Daniël en Ruben. Maar ook heiligennamen komen nog voor, zoals Lisa (van Elisabeth), Britt (van Brigitte, een Ierse heilige), Lars (een Scandinavische vorm van Laurentius) en Nick (van Nicolaas).
Conny verklaarde ons ook de betekenis van:
Toponiem:  afgeleid van een plaatsnaam
Patroniem:  afgeleid van de voornaam van de vader. bv.  Jansen = zoon van Jan; Hendriks = zoon van Hendrik; Cornelisse = zoon van Cornelis.
Metroniem: afgeleid van de naam van de moeder van de naamdrager. bv. Jan van Mieke is ‘van Mieke’ een moedersnaam. Zulke bijnamen bestaan al eeuwen en zijn meestal bedoeld om mensen met dezelfde voornaam van elkaar te onderscheiden. Jan van Mieke is iemand anders dan Jan van Suzan. Namen die verwijzen naar de voornaam van iemands vader of moeder en zo de familierelatie kenbaar maken.                      
 
Deze patroniemen (en metroniemen bij vernoeming naar de moeder) zijn bij invoering van de burgerlijke stand officieel vastgelegd als familienaam: Hendrikszoon, Janssen, Geertsema, Lieverse, Louwes.
 
Vroeger werd nogal eens bij het aangeven van een kind bij de burgerlijke stand een naam geweigerd, omdat die naam niet in het namenboek stond.
Daar wordt, door de immigratie, nu heel anders mee omgegaan en kan eigenlijk alles. Je mag je kind in Nederland bijna elke naam geven die je maar wilt.
Bijna elke naam, want als je het al te bont maakt heeft de ambtenaar van de burgerlijke stand bij de geboorteaangifte het recht een naam te weigeren.
Conny had een stapel boeken neergelegd met voor- en achternamen, die men kon inkijken wat ook veel leden deden.
Het winnende team won een kunstig in elkaar gezet doosje met snoep.
Kortom heel iets anders deze middag…………met kennelijk genoeg na te praten, want het bleef na afloop van Conny’s verhaal gezellig druk aan de bar.
Netty
 
 
VERSLAG  MUSEUMCLUB  II
Tentoonstelling van de virtuoos Israëls - Armando
 
Op 18 oktober om 9.30 uur stonden we blij bij AH op het station om naar perron 7 te gaan voor de trein van 9.53 uur, die ons zou brengen naar het HS Den Haag. Daar zouden we de trein naar Haarlem nemen.
Helaas werd plotseling vermeld dat deze trein niet zou rijden hetgeen ik daarvoor nergens vermeld had zien staan.
Gelukkig zocht een machinist die ook op het perron stond een andere trein en wel de trein naar Dordrecht en van daaruit naar Leiden waar wij een trein naar Haarlem zouden nemen. Zo is het gegaan. Wij hadden maar een half uur vertraging.
Wandelend in Haarlem gingen we naar De Hal (tentoonstellingscomplex, v.h. Frans Halsmuseum) op de grote markt, waar we eerst bij Brinkman heerlijk geluncht hebben.
Daarna naar De Hal waar we een prachtige tentoonstelling hebben gezien.
Ik zag Charlie Toorop een zeer verfijnd  portret, Isaak Israëls, Kees Verweij, en nog vele anderen. Ook zag ik schilderijen van apen die heel gemotiveerd schilderden volgens de geleerden.
We zouden 15.30 uur weer beneden in de hal verzamelen. We waren al eerder klaar, drie van ons zijn nog naar Het Hof gegaan en zagen daar in vogelvlucht de oude meester uit de tijd van Frans Hals.
Om15.30 uur zagen we elkaar weer bij de balie. We hadden nog tijd om ergens wat te drinken.
Daarna gingen wij nu met de trein naar Amsterdam en van daaruit naar Breda waar we vermoeid maar voldaan om 18.15 uur aankwamen.
Lydia van der Gun
 

 
VERSLAG MUSEUMCLUB I
 
Wij wilden de protestacties naar Den Haag vermijden, wilden toch graag een dagje uit en daarom moesten we op stel en sprong een noodoplossing verzinnen. Dat werd op 30 oktober: De Kunsthal in Rotterdam.
Een geweldige keuze achteraf. De grootschalige overzichtstentoonstelling van de Franse kunstenaar Thierry Mugler was een plaatje.
Deze visionair is niet alleen een couturier, maar hij is ook een fantastische fotograaf.
Als bezoeker word je overrompeld door zijn unieke verbeeldingskracht waarin perfectionisme, Hollywoodachtige dromen, exotische wezens, erotiek en sciencefiction elkaar afwisselen. Ook is zijn materiaalkeuze verbluffend.
Deze overzichtstentoonstelling van Thierry Mugler in nog tot 8 maart 2020 te bezichtigen in de Kunsthal en gaat daarna de hele wereld over.
Ik zou zeggen: Ga dat zien!
 
De tweede tentoonstelling, die van Joana Vascoucelos, was ook uniek.
Ik zal daar kort over zijn, want die tentoonstelling loopt maar tot 17 november. Zij heeft een scherp gevoel voor verhoudingen en ook zij maakt meesterlijk gebruik van kleur en materiaalkeuze. Zij vormt alledaagse gebruiksvoorwerpen tot verrassende metaforen, zoals een paar naaldhakken samengesteld uit roestvrijstalen pannen en een zes meter hoge kroonluchter gemaakt van 14.000 tampons. Je weet niet wat je ziet! En dit zijn nog maar enkele voorbeelden.
Ook deze tentoonstelling was overweldigend.
2 tentoonstellingen waar we nog lang van konden nagenieten.
Ans van den Ende
 
 
 
 
VERSLAG VAN DE OPENINGSMIDDAG DD. 11 SEPTEMBER
Lezing door Anneke Polling over "SPROOKJES"
 
Een lid uit onze eigen gelederen, heeft deze middag als spreekster opgetreden. Ze is
3 jaar lid van onze vereniging en is opgegroeid met verhalen en literatuur.
Ik was heel benieuwd hoe zij ons kon boeien met haar verhaal over "sprookjes".
Ze heeft naar verbinding gezocht tussen literatuur en sprookjesverhalen.
Voor de pauze heeft ze ons verteld over de kenmerken van sprookjes n.l.:
• een sprookje is altijd: een afgerond verhaal.
• het begint altijd met: "Er was eens..", als een verhaal zo begint weet je dat er een sprookje komt.
• er gebeuren dingen in die je niet voor mogelijk houdt. Met vele interpretatie mogelijkheden.
• ze zijn doorverteld van ouder op kind en speelden in het verleden.
• het zijn avonturenverhalen en eindigen altijd met: "en ze leefden nog lang en gelukkig".
• er is steeds een held en dat is dan altijd een jonge man of vrouw, die de slechterik wil uitschakelen. 
• het verhaal wordt als wonderlijk en betoverend ervaren.
• in stijl en symboliek is er veel herhaling en verwijst ook vaak naar de oude literatuur.
Als volwassene denk je aan sprookjes: Wat een wreedheid en dat beroerde allemaal onze kinderzielen!
Het is een wonder dat wij daar allemaal zo goed zijn uitgekomen!
Maar ook daar had Anneke weerwoord op.
Sprookjes zijn in onze volwassen ogen wreed.
 
Maar kinderen tot ± 9 jaar zien in sprookjes dat het goede wordt beloond en het kwade wordt gestraft.
De verhaallijnen zijn daarbij leidend en  spannend.
Kinderen vanaf 10 jaar willen geen sprookjes meer horen en gaan voor de echte verhalen!
Ook is er veel gespeculeerd over het ontstaan van sprookjes en de verspreiding ervan. Er is ook veel onderzoek naar sprookjes gedaan.
Vooral toen er veel kritiek op sprookjes ontstond. Maar onderzoekers gaan daar heel verschillend mee om.
Zo hebben Aarne en Tomson 3200 verhalen gevonden! 
Zij hebben geprobeerd de oervorm en typen te reconstrueren.
Grimm (bekend van de sprookjes van….) ontdekte dat sprookjes veelal zijn opgetekend op het platteland maar ook deels door de burgerbevolking.
Mondeling en schriftelijk gaven zij ieder hun eigen toon mee.
Jung en Freud legden de sprookjes op hun eigen manier uit. Pedagogen voerden discussie over ‘het goed en kwaad’ van sprookjes op de kinderziel.
Zo werden er naar eigen belang veranderingen aangebracht tot aan het bekend maken van het nationalistisch of psychologisch belang.
Zo gaf Anneke ons een schat aan informatie mee hoe wetenschappers uit verschillende disciplines met "sprookjes" bezig zijn geweest.
Na de pauze ging Anneke in op enkele sprookjes en hoe die in onze  huidige samenleving nog steeds doorwerken. Sprookjes zijn voor kinderen nog steeds spannende verhalen. In deze tijd zijn de psychologische aspecten ook belangrijk geworden. We nemen er een paar door.
De inhoud van de hierna besproken sprookjes zijn ons goed bekend.
  
 
Assepoester:  is als woord zelfs een zelfstandig begrip geworden.
Wie kent niet het "Cindarella complex". Veel mensen kennen het gevoel van achtergesteld te zijn!

Doornenroosje:  het is een Europees sprookje. Verschillende versies zijn ervan en vol met symboliek. De smaak en het verhaal zijn door de tijd achterhaald en veranderd maar "het noodlot" is van alle tijden geweest!

Sneeuwwitje:  hierbij is vooral de kus van de prins belangrijk geworden. Dit staat voor het wakker schudden en ontwaken uit een impasse waarin iemand zit.
In dit sprookje zit ook veel voer voor psychologen. Bijv. hoe een moeder haar dochter opvoedt, of de moeder jaloers is op haar dochter en hoe daar mee om te gaan.

Roodkapje:  een sprookje met een bizar einde dat ook weer door verschillende verhalenvertellers anders wordt geïnterpreteerd. Maar houdt ook een waarschuwing in. Steeds voorzichtig te zijn en niet iedereen te geloven op zijn of haar blauwe ogen.

Sprookjes alleen voor kinderen?!?!
Echt niet, dat werd ons wel duidelijk deze middag.
Tot slot nog een kort sprookje:
De jongen vroeg aan het meisje "wil je met me trouwen?"
Het meisje zei "nee" en ………zij leefden nog lang en gelukkig!
Anneke namens alle 80-aanwezigen bedankt. Het was heel leerzaam en boeiend.
Ida Clarijs
 

 
VERSLAG VAN MUSEUMCLUB II
Op 27 september om10.00 uur verzamelden wij met 7 dames op het station. De heenweg ging goed naar Het Kunstmuseum in Den Haag. (Gemeente museum).
Eerst koffie gedronken in het grand café, voor sommigen met iets lekkers.
Toen naar de tentoonstelling De Frisse Wind. (Een zomerse kijk op de Haagse School)
 
Ook was er een mooie tentoonstelling over
"het wonder van Delftsblauw-  en zwart".

Het gemeente museum is op zichzelf al mooi. (architect Berlage).
Vanaf 12 oktober tot februari 2020 is er een tentoonstelling van Monet, "de tuinen".

Na het museum gingen we naar de Frederik Hendriklaan, "de Fred", zoals deze laan in de volksmond wordt genoemd, waar we een gezellige lunch genoten in het restaurant achter boekhandel Paagman.
Daarna met de tram naar het station. We reisden terug tussen de actievoerders voor het goede milieu.
We zijn gezond en wel gearriveerd in Breda.
Lydia van der Gun
 
 
 
VERSLAG VAN DE EXCURSIE NAAR DE BOTANISCHE TUINEN IN UTRECHT
 
Op 25 sept. gingen we op stap voor ons eerste uitstapje na de zomerstop.
We zetten koers richting Utrecht naar de "Botanische Tuinen".
Het weer werkte niet echt mee. We vertrokken met regen maar in de bus zaten we droog! En gelukkig, het viel mee en eenmaal aangekomen werd het droog.
Eerst koffie/thee gedronken en daarna ging een ieder op eigen gelegenheid "de Tuin" in.
 
De Utrechtse Botanische Tuinen zijn een onderdeel van de Universiteit Utrecht en liggen in het hart van het universitaire Science Park. De Tuinen, met een oppervlakte van 9 hectare, zijn aangelegd op en rondom het
19e eeuwse Fort Hoofddijk. Hier vindt u de prachtige Rotstuin compleet met waterval, de Evolutietuin, de (sub)tropische collecties in de Tropische Kassen, de Ontdektuin, een Bijenhotel en de Vogelhut.
De mooiste planten uit de hele wereld in een aantal verrassende tuinonderdelen. Er is een grote kas vol tropische planten, waaronder de stekelige kapokboom, wonderlijke orchideeën en bekende tropische soorten als banaan en cacao.
Bijzonder is de Ontdektuin met zijn 18 plantenthema’s zoals medicinale planten, plantaardige verfstoffen en planten uit de Bijbel.
In het bijenhotel, met daaromheen vlindervriendelijke borders en poeltjes, wemelt het van de bijen, vlinders en libellen.
 
Behalve een zee van bloemen, bieden de Botanische Tuinen Utrecht veel spannende plantenverhalen, een tuincafé met terras en een winkel vol tuinboeken en cadeautjes.
Om 13.00 u. stond er een geweldige lunch op ons te wachten in de voor ons gereserveerde serre. Na het versterken van de inwendige mens ging iedereen weer op pad om nog wat aparte planten te zoeken.
 
Om  16.00 u. was het tijd om te vertrekken richting Breda. Daar aangekomen begon het te regenen. We hebben dus enorm geboft.
Ik hoop dat het voor iedereen een leuke dag is geweest en hoop jullie weer terug te zien op 27 november voor onze volgende excursie.
Truus vd. Hazelkamp
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

KONINKLIJK NVVH-VROUWENNETWERK
Postbus 11 | 3410 CA Lopik | tel. 06-51982065 | Kantoor: centraalbureau@nvvh.nl | Internetsupport: support@nvvh.nl | © NVVH 2020